Strona wykorzystuje pliki cookies, jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. W przypadku nie wyrażenia zgody nie jesteśmy w stanie zagwarantować pełnej funkcjonalności strony!

Budowa maszyny prądu stałego

Każda maszyna składa się z dwóch podstawowych części: nieruchomego stojana i wirującego wirnika. Stojanjest najczęściej magneśnicą, ponieważ w nim jest wytwarzane pole magnetyczne. W skład stojana wchodzą: jarzmo, bieguny główne z uzwojeniem wzbudzającym, bieguny pomocnicze (komutacyjne) z uzwojeniem, tarcze łożyskowe i trzymadła szczotkowe.

1- twornik, 2 - jarzmo stojana, 3 - biegun główny, 4 – nabiegunnik, 5 - biegun pomocniczy(komutacyjny), 6 - uzwojenie wzbudzenia, 7 - uzwojenie biegunów pomocniczych, 8 - uzwojenie twornika, 9 - komutator, 10 - szczotki.

Jarzmo stojana, które jest odlewem żeliwnym lub staliwnym, jest jednocześnie częścią obwodu magnetycznego i elementem konstrukcyjnym pełniającym rolę kadłuba, do którego są przymocowane pozo­stałe elementy.
W maszynach prądu stałego, z wyjątkiem małych maszyn, pole magnetyczne jest wytwarzane przez elektromagnes – uzwojenie nawinięte na bie­gunach głównych. Pole magnetyczne wytworzone w rdzeniu bieguna jest prawie stałe, za wyjątkiem nabiegunnika, gdzie występuje pewna pulsacja strumienia spowodowana przez otwarte żłobki wirnika. Z tego względu nabiegunniki i rdzenie biegunów (aby zmniejszyć straty wiroprądowe), wykonuje się z pakietu blach.
Bieguny pomocnicze są elektromagnesami, których uzwojenie jest umieszczo­ne na litym, rzadziej pakietowanym rdzeniu stalowym. Uzwojenie to jest zawsze połączone szeregowo z uzwojeniem twornika.
Wirnik jest najczęściej twornikiem, w skład którego wchodzą: rdzeń wykonany z pakietu blach (ze względu na prądy wirowe), uzwojenie twornika umieszczone w żłobkach rdzenia oraz komutator. Komutator jest osadzony na wale wirnika, składa się z wielu wycinków miedzianych umieszczonych na piaście. Wycinki komutatora są odizolowane od siebie i piasty mikanitem. Grubość izolacji miedzywycinkowej wynosi od 0,2-2 mm (w zależności od napięcia). Szerokość wycinka wynosi zwykle kilka milimetrów. Szczelina miedzy twornikiem i biegunem głównym jest stosunkowo duża ze względu na zjawisko oddziaływania twornika (kilka mm). Natomiast szczelina miedzy twornikiem a biegunem pomocniczym może mieć nawet kilka centymetrów.

 

Na poniższych rysunkach przedstawiono kilka elementów silnika prądu stałego:

  • biegun główny wraz z nabiegunnikiem

 

 

  • uzwojenie wzbudzenia

 

  • komutator