Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!
Strona wykorzystuje pliki cookies, jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. W przypadku nie wyrażenia zgody nie jesteśmy w stanie zagwarantować pełnej funkcjonalności strony!

Rażenie i porażenie

Porażenie i rażenie

Rażenie jest to przepływ prądu przez organizm żywy. Natomiast porażenie, jest to przepływ prądu przez organizm żywy powodujący zmiany fizyczne, chemiczne i biologiczne.

Rażenie/porażenie następuje w wyniku dotknięcia co najmniej dwóch punktów o różnych potencjałach. Mogą to być następujące przypadki:

  • dotyk nieizolowanych, będących pod napięciem części obwodu (gołe przewody)

  • dotyk przewodzących części urządzeń nie należących do obwodu, które znalazły się pod napięciem w wyniku awarii (kadłuby silników)

  • dotyk przedmiotów przewodzących, nie będących częściami urządzeń, a które znalazły się pod napięciem zbłąkanym.

 

Czynniki wpływające na stopień porażenia:

  • rodzaj prądu

  • wartość napięcia

  • częstotliwość

  • czas rażenia

  • droga przepływu prądu

  • powierzchnia styku/siła docisku

  • warunki środowiskowe

  • indywidualne cechy człowieka, stan zdrowia

 

Efekty oddziaływania przez dłuższy czas prądu przemiennego na organizm dorosłej osoby:

  • 0,5 mA - brak reakcji organizmu,

  • l mA - próg odczuwania,

  • l do 3 mA - odczuwanie bezbolesne,

  • 3 do l0 mA - odczuwanie bolesne,

  • 10 mA - początek skurczów mięśni,

  • 30 mA - początek paraliżu dróg oddechowych,

  • 75 mA - początek migotania komór sercowych,

  • 250 mA - migotanie komór serca,

  • 4 A - paraliż i zatrzymanie pracy serca,

  • ponad 5 A - zwęglenie się tkanek.

 

Powyższe dane są danymi statystycznymi i stanowią tylko pewien punkt odniesienia. Na poszczególne wartości będą miały wpływ indywidualne cechy każdego człowieka. Z pewnością próg odczuwania dla robotnika, który spędził 30 lat z łopatą w ręce (i ma skórę twardą jak na słoniu) będzie inny niż dla pracownika biurowego.

 

Wartości napięć bezpiecznych

Rodzaj prądu

Napięcie bezpieczne UL [V]

Warunki środowiskowe Wl

Warunki środowiskowe W2

Warunki środowiskowe W3

Stały

120

60

30

Przemienny

50

25

12

 

 

Kopalniane warunki pracy ludzi i urządzeń:

  • podwyższona temperatura, duża wilgotność zapylenie, słabe oświetlenie

  • ciasnota wyrobisk

  • duże prawdopodobieństwo uszkodzeń izolacji

  • nisko zawieszony przewód jezdny trakcji

  • duże moce maszyn górniczych, wymagające wysokich napięć zasilania

  • obecność dużych mas metalowych

  • wysiłek fizyczny połączony z poceniem się i wilgotną odzieżą

  • większość urządzeń znajduje się w pomieszczeniach ogólnodostępnych

 

Wypadki elektryczne w kopalniach:

  • średnio 75% wypadków, to wypadki elektryczne (83% to wypadki śmiertelne)

  • najczęstsza przyczyna to sieć górna trakcji elektrycznej

  • przyczyną 20% wypadków jest brak ochrony lub zły stan urządzeń

  • najczęstszą przyczyną jest lekceważenie, nieznajomość bądź niedocenianie niebezpieczeństwa

  • najwięcej wypadków jest w chodnikach 60%, w warsztatach 20% oraz w przodku 10% 70% wypadków elektrycznych śmiertelnych to wypadki nie elektryków

  • około 60% wypadków zdarza się młodym pracownikom (do 26 lat), następnie wzrost wypadków zauważa się po 40 roku życia

 

 

Pierwsza pomoc

W życiu codziennym często spotykamy się z sytuacjami, w których konieczne jest udzielenie pierwszej pomocy, a nawet rozpoczęcie czynności resuscytacyjnych/reanimacyjnych. W zakresie udzielania pomocy przedlekarskiej osobom porażonym obowiązuje zasada 3S - Szybko, Sprawnie i Spokojnie.

Udzielenie pierwszej pomocy niejednokrotnie ratuje życie, skraca czas rekonwalescencji lub ogranicza ryzyko poważnych powikłań. Udzielanie pierwszej pomocy powinno być rozpoczęte jak najszybciej, gdyż z każdą minutą szanse na uratowanie drastycznie maleją - po około 4 minutach niedotleniony mózg obumiera.



Udzielenie pierwszej pomocy na miejscu wypadku najczęściej polega na:

  • zabezpieczeniu ofiary przed dalszym działaniem szkodliwego czynnika (np. uwolnienie spod działania prądu elektrycznego, przeniesienie w bezpieczne miejsce),

  • przywróceniu drożności dróg oddechowych,

  • wykonaniu pośredniego masażu serca (w razie potrzeby),

  • wykonaniu sztucznej wentylacji płuc (w razie potrzeby)1,

  • zatamowaniu krwotoku zewnętrznego,

  • unieruchomieniu złamań, zwichnięć i właściwym ułożeniu chorego,

  • wezwanie pogotowia ratunkowego2.



Uwolnienie porażonego spod działania napięcia.

Uwolnienie porażonego spod działania prądu elektrycznego jest wstępnym i nieodzownym etapem postępowania ratunkowego. W przypadku jednego ratownika należy równocześnie przystąpić do uwolnienia porażonego i wzywać pomoc. W sytuacji większej grupy osób jednej z nich zlecamy wezwanie pomocy kwalifikowanej (lekarskiej). Osoba ratująca, kierując się własnym bezpieczeństwem oraz zasadą szybkiego działania musi zdecydować o sposobie uwolnienia poszkodowanego spod działania napięcia w zależności od warunków w jakich doszło do porażenia.

Wyłączenie napięcia w przypadku porażenia na wysokości może spowodować dodatkowe, często ciężkie obrażenia na skutek upadku z wysokości. Dlatego też wcześniej należy odpowiednio zabezpieczyć poszkodowanego.



Istnieją dwa zasadnicze sposoby uwolnienia porażonego spod działania napięcia:

  • wyłączenie napięcia właściwego obwodu elektrycznego,

  • odciągnięcie porażonego od urządzeń będących pod napięciem.



Wyłączenie napięcia w zależności od warunków można dokonać przez:

  • otwarcie właściwego łącznika,

  • wyłączenie zabezpieczeń układu,

  • wykręcenie wkładek bezpieczników topikowych lub wyjęcie bezpieczników mocy za pomocą uchwytów,

  • przecięcie przewodów od strony zasilania przy użyciu narzędzi z izolowanymi rękojeściami, stosując dodatkowo zabezpieczenia przed działaniem łuku elektrycznego3,

  • wykonanie zarzutki na linii napowietrznej od strony zasilania4.



Gdy wyłączenie napięcia trwałoby zbyt długo lub było bardziej niebezpieczne, należy zwracając uwagę na własne bezpieczeństwo przystąpić do uwolnienia przez odciągnięcie porażonego od urządzeń pod napięciem.

W urządzeniach do 1kV, gdy nie można wykonać żadnej z powyższych czynności, można zastosować sposób polegający na odizolowaniu porażonego od podłoża, poprzez podłożenie pod nogi lub dłonie materiału izolacyjnego (suche drewno, tworzywa sztuczne, suche materiały tekstylne). Przy uwalnianiu porażonego spod działania napięcia jako podstawowy materiał izolacyjny należy stosować izolowany sprzęt ochronny.





1 – wg obecnie obowiązujących przepisów, nie ma obowiązku wykonywania wentylacji,

2 – w przypadku co najmniej dwóch osób udzielających pomocy, jedna z nich po stwierdzeniu stanu poszkodowanego wzywa pogotowie,

3 – nie stosować w strefach zagrożonych wybuchem (bo będzie nieciekawie ;)),

4 – słupy są numerowane – niższy numer oznacza, że słup jest bliżej źródła.