Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!
Strona wykorzystuje pliki cookies, jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. W przypadku nie wyrażenia zgody nie jesteśmy w stanie zagwarantować pełnej funkcjonalności strony!

Rażenie i porażenie

Porażenie i rażenie

Rażenie jest to przepływ prądu przez organizm żywy. Natomiast porażenie, jest to przepływ prądu przez organizm żywy powodujący zmiany fizyczne, chemiczne i biologiczne.

Rażenie/porażenie następuje w wyniku dotknięcia co najmniej dwóch punktów o różnych potencjałach. Mogą to być następujące przypadki:

  • dotyk nieizolowanych, będących pod napięciem części obwodu (gołe przewody)

  • dotyk przewodzących części urządzeń nie należących do obwodu, które znalazły się pod napięciem w wyniku awarii (kadłuby silników)

  • dotyk przedmiotów przewodzących, nie będących częściami urządzeń, a które znalazły się pod napięciem zbłąkanym.

 

Czynniki wpływające na stopień porażenia:

  • rodzaj prądu

  • wartość napięcia

  • częstotliwość

  • czas rażenia

  • droga przepływu prądu

  • powierzchnia styku/siła docisku

  • warunki środowiskowe

  • indywidualne cechy człowieka, stan zdrowia

 

Efekty oddziaływania przez dłuższy czas prądu przemiennego na organizm dorosłej osoby:

  • 0,5 mA - brak reakcji organizmu,

  • l mA - próg odczuwania,

  • l do 3 mA - odczuwanie bezbolesne,

  • 3 do l0 mA - odczuwanie bolesne,

  • 10 mA - początek skurczów mięśni,

  • 30 mA - początek paraliżu dróg oddechowych,

  • 75 mA - początek migotania komór sercowych,

  • 250 mA - migotanie komór serca,

  • 4 A - paraliż i zatrzymanie pracy serca,

  • ponad 5 A - zwęglenie się tkanek.

 

Powyższe dane są danymi statystycznymi i stanowią tylko pewien punkt odniesienia. Na poszczególne wartości będą miały wpływ indywidualne cechy każdego człowieka. Z pewnością próg odczuwania dla robotnika, który spędził 30 lat z łopatą w ręce (i ma skórę twardą jak na słoniu) będzie inny niż dla pracownika biurowego.

 

Wartości napięć bezpiecznych

Rodzaj prądu

Napięcie bezpieczne UL [V]

Warunki środowiskowe Wl

Warunki środowiskowe W2

Warunki środowiskowe W3

Stały

120

60

30

Przemienny

50

25

12

 

 

Kopalniane warunki pracy ludzi i urządzeń:

  • podwyższona temperatura, duża wilgotność zapylenie, słabe oświetlenie

  • ciasnota wyrobisk

  • duże prawdopodobieństwo uszkodzeń izolacji

  • nisko zawieszony przewód jezdny trakcji

  • duże moce maszyn górniczych, wymagające wysokich napięć zasilania

  • obecność dużych mas metalowych

  • wysiłek fizyczny połączony z poceniem się i wilgotną odzieżą

  • większość urządzeń znajduje się w pomieszczeniach ogólnodostępnych

 

Wypadki elektryczne w kopalniach:

  • średnio 75% wypadków, to wypadki elektryczne (83% to wypadki śmiertelne)

  • najczęstsza przyczyna to sieć górna trakcji elektrycznej

  • przyczyną 20% wypadków jest brak ochrony lub zły stan urządzeń

  • najczęstszą przyczyną jest lekceważenie, nieznajomość bądź niedocenianie niebezpieczeństwa

  • najwięcej wypadków jest w chodnikach 60%, w warsztatach 20% oraz w przodku 10% 70% wypadków elektrycznych śmiertelnych to wypadki nie elektryków

  • około 60% wypadków zdarza się młodym pracownikom (do 26 lat), następnie wzrost wypadków zauważa się po 40 roku życia

 

 

Pierwsza pomoc

W życiu codziennym często spotykamy się z sytuacjami, w których konieczne jest udzielenie pierwszej pomocy, a nawet rozpoczęcie czynności resuscytacyjnych/reanimacyjnych. W zakresie udzielania pomocy przedlekarskiej osobom porażonym obowiązuje zasada 3S - Szybko, Sprawnie i Spokojnie.

Udzielenie pierwszej pomocy niejednokrotnie ratuje życie, skraca czas rekonwalescencji lub ogranicza ryzyko poważnych powikłań. Udzielanie pierwszej pomocy powinno być rozpoczęte jak najszybciej, gdyż z każdą minutą szanse na uratowanie drastycznie maleją - po około 4 minutach niedotleniony mózg obumiera.



Udzielenie pierwszej pomocy na miejscu wypadku najczęściej polega na:

  • zabezpieczeniu ofiary przed dalszym działaniem szkodliwego czynnika (np. uwolnienie spod działania prądu elektrycznego, przeniesienie w bezpieczne miejsce),

  • przywróceniu drożności dróg oddechowych,

  • wykonaniu pośredniego masażu serca (w razie potrzeby),

  • wykonaniu sztucznej wentylacji płuc (w razie potrzeby)1,

  • zatamowaniu krwotoku zewnętrznego,

  • unieruchomieniu złamań, zwichnięć i właściwym ułożeniu chorego,

  • wezwanie pogotowia ratunkowego2.



Uwolnienie porażonego spod działania napięcia.

Uwolnienie porażonego spod działania prądu elektrycznego jest wstępnym i nieodzownym etapem postępowania ratunkowego. W przypadku jednego ratownika należy równocześnie przystąpić do uwolnienia porażonego i wzywać pomoc. W sytuacji większej grupy osób jednej z nich zlecamy wezwanie pomocy kwalifikowanej (lekarskiej). Osoba ratująca, kierując się własnym bezpieczeństwem oraz zasadą szybkiego działania musi zdecydować o sposobie uwolnienia poszkodowanego spod działania napięcia w zależności od warunków w jakich doszło do porażenia.

Wyłączenie napięcia w przypadku porażenia na wysokości może spowodować dodatkowe, często ciężkie obrażenia na skutek upadku z wysokości. Dlatego też wcześniej należy odpowiednio zabezpieczyć poszkodowanego.



Istnieją dwa zasadnicze sposoby uwolnienia porażonego spod działania napięcia:

  • wyłączenie napięcia właściwego obwodu elektrycznego,

  • odciągnięcie porażonego od urządzeń będących pod napięciem.



Wyłączenie napięcia w zależności od warunków można dokonać przez:

  • otwarcie właściwego łącznika,

  • wyłączenie zabezpieczeń układu,

  • wykręcenie wkładek bezpieczników topikowych lub wyjęcie bezpieczników mocy za pomocą uchwytów,

  • przecięcie przewodów od strony zasilania przy użyciu narzędzi z izolowanymi rękojeściami, stosując dodatkowo zabezpieczenia przed działaniem łuku elektrycznego3,

  • wykonanie zarzutki na linii napowietrznej od strony zasilania4.



Gdy wyłączenie napięcia trwałoby zbyt długo lub było bardziej niebezpieczne, należy zwracając uwagę na własne bezpieczeństwo przystąpić do uwolnienia przez odciągnięcie porażonego od urządzeń pod napięciem.

W urządzeniach do 1kV, gdy nie można wykonać żadnej z powyższych czynności, można zastosować sposób polegający na odizolowaniu porażonego od podłoża, poprzez podłożenie pod nogi lub dłonie materiału izolacyjnego (suche drewno, tworzywa sztuczne, suche materiały tekstylne). Przy uwalnianiu porażonego spod działania napięcia jako podstawowy materiał izolacyjny należy stosować izolowany sprzęt ochronny.





1 – wg obecnie obowiązujących przepisów, nie ma obowiązku wykonywania wentylacji,

2 – w przypadku co najmniej dwóch osób udzielających pomocy, jedna z nich po stwierdzeniu stanu poszkodowanego wzywa pogotowie,

3 – nie stosować w strefach zagrożonych wybuchem (bo będzie nieciekawie ;)),

4 – słupy są numerowane – niższy numer oznacza, że słup jest bliżej źródła.

Jakość energii

 

 

 

Terminologię oraz parametry zjawisk związanych z jakością energii elektrycznej określa Polska Norma PN-EN 50160:1998 pod tytułem: "Parametry napięcia zasilającego w publicznych sieciach rozdzielczych" stanowiąca implementację Normy Europejskiej EN 50160:1994.

Częstotliwość napięcia zasilającego określana jest jako liczba powtórzeń składowej podstawowej napięcia zmierzona w jednostce czasu.

Zmiana wartości napięcia to zwiększenie lub zmniejszenie się wartości napięcia spowodowane zazwyczaj zmianą całkowitego obciążenia sieci rozdzielczej lub jej części.

Szybka zmiana napięcia to pojedyncza, szybka zmiana wartości skutecznej napięcia pomiędzy dwoma kolejnymi jego poziomami, które utrzymują się przez skończony, lecz nieokreślony przedział czasu.

Migotanie światła, to wrażenie niestabilności postrzegania wzrokowego spowodowane przez bodziec świetlny, którego luminancja lub rozkład spektralny zmieniają się w czasie.

Zapad napięcia zasilającego to nagłe zmniejszenie się napięcia zasilającego do wartości zawartej w przedziale od 90% do 1% napięcia deklarowanego Uc, po którym w krótkim czasie następuje wzrost napięcia do poprzedniej wartości.

Umownie czas trwania zapadu napięcia wynosi od 10 ms do 1 minuty.

Głębokość zapadu napięcia definiowana jest jako różnica między minimalną wartością skuteczną napięcia w czasie trwania zapadu a napięciem deklarowanym.

Zmiany napięcia zasilającego, które nie powodują obniżenia jego wartości poniżej 90% napięcia deklarowanego nie są uważane za zapady.

Przerwa w zasilaniu to stan, w którym napięcie w złączu sieci elektroenergetycznej jest mniejsze niż 1% napięcia deklarowanego.

Przerwy mogą być sklasyfikowane jako:

  • planowe, gdy odbiorcy są o nich wcześniej poinformowani, mające na celu wykonywanie zaplanowanych prac w sieciach rozdzielczych, oraz
  • przypadkowe, spowodowane trwałymi lub przemijającymi zwarciami związanymi głównie ze zdarzeniami zewnętrznymi, uszkodzeniami urządzeń lub zakłóceniem ich pracy.

Przerwy przypadkowe mogą być klasyfikowane jako:

  • przerwy krótkie (do trzech minut) spowodowane zjawiskami przemijającymi,
  • przerwy długie (dłuższe niż trzy minuty) spowodowane trwałymi uszkodzeniami.

Dorywcze przepięcia o częstotliwości sieciowej są spowodowane zazwyczaj przełączeniami lub zwarciami

Przejściowe przepięcie, to krótkotrwałe oscylacyjne lub nieoscylacyjne przepięcie , zwykle silnie tłumione, trwające kilka milisekund lub krócej, spowodowane wyładowaniami atmosferycznymi, operacjami łączeniowymi lub zadziałaniem bezpieczników.

Czas narastania przejściowego przepięcia może się zmieniać w przedziale od mniej niż milisekunda do kilku milisekund.

Niesymetria napięcia w sieci trójfazowej to stan, w którym wartości skuteczne napięć fazowych lub kąty fazowe między kolejnymi fazami nie są równe.

 

 

 

Zadania gospodarki

 

Energia elektryczna jest niezbędna do prowadzenia prawie wszystkich współczesnych procesów produkcyjnych. Pod pojęciem gospodarki elek­troenergetycznej rozumie się zespół przedsięwzięć, które mają na celu zapewnienie dopływu energii elektrycznej do procesów technologicznych (odbiorników) przy możliwie niskich kosztach.
Z użytkowaniem energii elektrycznej wiążą się następujące podsta­wowe koszty:

  • wytworzenia energii elektrycznej;
  • przesyłu i rozdziału.

Koszty te znajdują swoje odbicie w taryfach opłat za energię elek­tryczną.
Gospodarka elektroenergetyczna w zakładzie przemysłowym ma następujące zadania:

  • zapewnienie ciągłej dostawy energii elektrycznej o dobrej jakości do odbiorników;
  • zapewnienie sprawnej pracy odbiorników energii oraz utrzymanie ich w dobrym stanie technicznym;
  • zapewnienie dostawy energii elektrycznej do odbiorników przy małych stratach mocy i energii elektrycznej w układzie elektroener­getycznym zakładu;
  • ograniczenie maksymalnej wartości mocy czynnej pobieranej przez zakład w tzw. godzinach szczytowych;
  • utrzymanie określonych wartości współczynnika mocy cos(fi) w miej­scu pomiaru energii.


O jakości energii elektrycznej decydują jej parametry:

  • częstotliwość;
  • wartości i asymetria napięć, wahania i odchylenia napięć;
  • zawartość wyższych harmonicznych, tj. odchylenie kształtu przebiegu napięcia od przebiegu sinusoidalnego;
  • ciągłość dostawy.

Koszty energii elektrycznej stanowią istotny składnik kosztu wielu produktów przemysłowych. Niedostarczenie energii elektrycznej do procesu produkcyjnego (np. wskutek uszkodzenia linii przesyłowej, transformatora itp.) powoduje postój urządzeń produkcyjnych, a często również zniszczenie surowca, który wszedł do procesu produkcyjnego. Powoduje zatem straty gospodarcze przekraczające wielokrotnie wartość energii, która miała być dostarczona.
Ciągłą dostawę energii elektrycznej zapewnia się przez zastosowanie odpowiednich układów rozdzielczych, które umożliwiają dopływ energii do rozdzielnicy w zakładzie przemysłowym, więcej niż jedną drogą. Dużą rolę w zapewnieniu ciągłej dostawy energii elektrycznej odgrywa właściwa eksploatacja urządzeń elektrycznych, terminowe prowadzenie remontów i prac konserwacyjnych, a także profilaktyka. Zużycie energii elektrycznej zależy od sposobu wykorzystania odbior­ników, ich sprawności, a także od strat występujących na całej drodze przesyłu energii elektrycznej między elektrownią a odbiornikami w zakła­dzie przemysłowym. Straty energii elektrycznej są zależne od wartości przepływającego prądu; a więc zarówno od pobieranej mocy czynnej, nie­zbędnej do wykonania pracy, jak również od mocy biernej. Istotnym zada­niem gospodarki elektroenergetycznej prowadzonej w zakładzie przemy­słowym jest pobieranie energii elektrycznej, przy możliwie wyrównanym obciążeniu oraz odpowiednim współczynniku mocy.
Wartość prądu płynącego z elektrowni do odbiornika można zmniej­szyć przez zastosowanie kompensacji mocy biernej odbiorników. Kom­pensacja mocy biernej polega na wytworzeniu mocy biernej w pobliżu odbiorników zamiast przesyłania jej z elektrowni na duże odległości. W wyniku kompensacji następuje zmniejszenie wartości prądu oraz zmniejszenie strat mocy w układzie przesyłowym. Umożliwia to lepsze wykorzystanie generatorów, transformatorów, linii — do wytworzenia, transformowania i przesyłania większej mocy czynnej zamiast skompensowanej mocy biernej. Zatem najkorzystniejsze warunki są wtedy, kiedy odbiorniki mają na zaciskach napięcie jak najbardziej zbliżone do znamio­nowego.
Bardzo ważne jest utrzymanie spadków napięcia o odpowiednich wartościach poprzez właściwy dobór stosunku przekroju przewodów w sieci do obciążenia. Wartość napięcia może być regulowana za pomocą zaczepów na uzwojeniach transformatorów. Transformatory dużej mocy mają przełączniki zaczepów do przełączania pod obciążeniem, w transfor­matorach małych mocy przełączeń można dokonać po wyłączeniu trans­formatora.
Straty energii powstają również w odbiornikach (silnikach, grzejni­kach, źródłach światła). Jeśli urządzenie napędzane przez silnik pracuje na biegu jałowym, czyli nie wykonuje użytecznej pracy, to pobraną przez sil­nik energię należy uważać za straconą, tzn. zużytą bez pożytku. Podobnie przy wykonaniu wadliwej produkcji, która zostanie zdyskwalifikowana, zużytą energię elektryczną uważa się za straty. Sprawność samych silni­ków decyduje również o zużyciu (stratach) energii elektrycznej.
Jeśli silnik pracuje niedociążony (zastosowano do napędzania urzą­dzenia silnik o zbyt dużej mocy), to pracuje przy mniejszej sprawności i mniejszym współczynniku mocy niż gdyby był obciążony mocą zbliżoną do znamionowej. A zatem powstają w takim silniku straty energii większe niż w silniku właściwie dobranym. Podobnie jest z transformatorami. Transformatory o zbyt dużych mocach w stosunku do potrzeb powodują zwiększone straty energii elektrycznej. Niewłaściwy remont silnika, np. przesunięcie osiowe lub promieniowe wirnika powoduje wzrost strat ener­gii elektrycznej.
W zakładach mających instalację sprężonego powietrza, sprężanego sprężarkami o napędzie elektrycznym, często niepotrzebnie jest zużywana energia elektryczna wskutek niewłaściwego użytkowania sprężonego powietrza bądź nieszczelności w sieci rurociągów.
Przyczyną strat może być również niewłaściwa eksploatacja instalacji oświetleniowej, np. włączanie w jasny dzień źródeł światła lub stosowanie lamp o większej mocy zamiast czyszczenia opraw. Straty energii elektrycznej są zależne od wartości strat mocy i czasu ich trwania. Stąd też, między innymi, ważną rolę odgrywa wyrównywanie obciążeń.

 

 

 

Wymagania parametrów napięcia

 

CZĘSTOTLIWOŚĆ SIECIOWA
Miarą jakości częstotliwości jest jej wartość średnia mierzona w warunkach normalnej pracy w przedziale czasowym wynoszącym 10 sekund. Wymaga się aby wartość ta dla sieci pracujących synchronicznie z systemem elektroenergetycznym była zawarta w przedziale:

1. 50 Hz ±1% ( to jest od 49,5 do 50,5 Hz) - przez 95 % tygodnia,
2. 50 Hz + 4% / - 6% ( to jest od 47,0 do 52 Hz przez) - 100 % tygodnia.

Jak wynika z powyższego określenia miarą jakości częstotliwości jest statystyka średnich wartości otrzymanych w przedziałach 10 sekundowych, przy rejestracji prowadzonej nieprzerwanie przez cały tydzień.

Norma nie określa pojęcia tygodnia. Jeżeli przyjąć iż jest to przedział czasu obejmujący siedem dób, a każda doba jak wiemy liczy 24 godziny, te z kolei liczą po sześćdziesiąt minut, minuty zaś po 60 sekund - a w każdej minucie mamy sześć przedziałów 10 sekundowych, to możemy obliczyć liczbę wyników pomiarów średniej wartości 10 sekundowej jaką należy zgromadzić celem dokonania oceny jakości częstotliwości. Liczba tych wyników wyniesie:

6 - w ciągu minuty
360 - w ciągu godziny
8 460 - w ciągu doby
60 480 - w ciągu tygodnia

Tak więc aby ocenić jakość częstotliwości należy uporządkować wyniki 10 sekundowych średnich wartości w liczbie 60 480 np. od najmniejszej do największej wartości, a następnie porównać czy wynik najmniejszy nie jest mniejszy od 47 Hz zaś wynik największy nie jest większy od 52 Hz, co pozwoli na ocenę warunku drugiego.

W dalszej kolejności należy policzyć liczbę wyników w przedziale od 49,5 Hz do 50,5 Hz. Liczba ta nie powinna być mniejsza od 57 456 aby można było stwierdzić spełnienie warunku pierwszego.

Z powyższego wynika iż oceny takiej nie można dokonać bez dysponowania wyspecjalizowanym rejestratorem, dysponującym odpowiednia pamięcią oraz programem pozwalającym na uporządkowanie tej wielkiej liczby danych a następnie przeprowadzenie obliczeń i dokonanie oceny.

HARMONICZNE NAPIĘCIA
Harmoniczne napięcia to napięcia sinusoidalne o częstotliwości równej całkowitej krotności częstotliwości podstawowej napięcia zasilającego. Harmoniczne mogą być określone:

  • indywidualnie przez ich względną amplitudę (Uh) odniesioną do składowej podstawowej U1, gdzie h jest rzędem harmonicznej,
  • łącznie przez całkowity współczynnik odkształcenia harmonicznymi THD


Interharmoniczne napięcia to napięcia sinusoidalne o częstotliwości zawartej pomiędzy harmonicznymi, tj. częstotliwości nie będącej całkowitą krotnością częstotliwości składowej podstawowej.

Źródła harmonicznych
Prądy harmoniczne są głównie generowane przez odbiorniki przemysłowe lub biurowe. Prądy harmoniczne wytwarzane przez odbiorniki przemysłowe mają duże wartości. Duże wartości prądów harmonicznych wytwarzanych przez odbiorniki biurowe związane są z dużym nasyceniem sprzętem biurowym i informatycznym. Prądy harmoniczne wytwarzane są także przez sprzęt użytkowany w mieszkaniach jak na przykład odbiorniki telewizyjne, komputery osobiste, oświetlenie lampami wyładowczymi, klimatyzatory. Zasadniczo każdy z tego typu pojedynczych odbiorników ma niewielki prąd znamionowy i wytwarza małe wartości harmonicznych, ale z powodu że są one często użytkowane w tym samym czasie przez użytkowników, skumulowany efekt tych wszystkich małych prądów nie może być pominięty.

W szczególności efekt ten można zaobserwować:
1. w instalacjach przemysłowych obciążonych przekształtnikami statycznymi,
2. w instalacjach biurowych z dużą ilością oświetlenia fluorescencyjnego,
3. w instalacjach ze znaczącym obciążeniem sprzętem komputerowym.

Ponadto, współczynnik THD napięcia zasilającego (uwzględniający wszystkie harmoniczne, aż do rzędu 40) powinien być mniejszy lub równy 8 %.

INTERHARMONICZNE
Poziom interharmonicznych wzrasta na skutek wzrostu zastosowań przemienników częstotliwości i podobnych urządzeń sterujących. Dotychczas norma nie określa konkretnych wymagań w tym zakresie.

 

 

 

Przekładnik napięciowy

Przekładniki napięciowe
Ze względów bezpieczeństwa, a także ze względów technicznych przy­rządy pomiarowe i przekaźniki w stacjach wysokiego napięcia zasila się z obwodów wysokiego napięcia za pośrednictwem przekładników napięcio­wych, redukujących mierzone napięcia do wartości bezpiecznych. Są to transformatory jednofazowe małej mocy, pracujące przy niewielkim obciążeniu.
Impedancja odbiorników przyłączonych do uzwojenia wtórnego prze­kładnika napięciowego jest bardzo duża (cewki woltomierzy, watomierzy, liczników itp.), można zatem przekładnik napięciowy traktować jak trans­formator pracujący w stanie zbliżonym do stanu jałowego.


Zgodnie z obecnie obowiazującą normą PN-IEC186+A1, zaciski pierwotne oznacza się literami A, B, a zaciski wtórne literami a, b. Napięcie pierwotne oznacza się symbolem Up, a wtórne Us. Według starej normy zaciski oznaczano literami M, N i m, n a napięcia symbolami U1, U2.

Przekładniki napięciowe cechują następujące wielkości znamionowe:
1. Znamionowe napięcie pierwotne – jest to napięcie, na które zostało wykonane uzwojenie pierwotne przekładnika napięciowego oraz jego izolacja główna.
2. Znamionowe napięcie wtórne – jest to napięcie, na które zostało wykonane uzwojenie wtórne przekładnika napięciowego. Najczęściej są stosowane przekładniki o napięciu wtórnym 100V.
3. Przekładnia znamionowa – stosunek napięć znamionowych przekładnika napięciowego.


4. Klasa dokładności – produkuje się przekładniki napięciowe w następujących klasach: 0,2; 0,5; 1; 3; 3P; 6P. Liczba określająca klasę wyraża wartość uchybu napięciowego w procentach, przy obciążeniu przekładnika napięcio­wego mocą znamionową i doprowadzeniu napięcia znamionowego do uzwojenia pierwotnego.
Przekładniki napięciowe klasy 0,2 stosuje się w zasadzie w dokładnych pomiarach laboratoryjnych, klasy 0,5 — do zasilania cewek napięciowych liczników energii służących do celów rozliczeniowych. Przez przekładniki napięciowe klasy l zasila się zwykle obwody napięciowe zabezpieczeń kierunkowych i odległościowych, cewki napięciowe watomierzy, liczni­ków do celów kontrolnych, mierników współczynnika mocy oraz wolto­mierze do kontroli napięcia. Przekładniki napięciowe klasy 3 służą do zasilania woltomierzy kontrolnych oraz przekaźników nad- i podnapięciowych. Przekładniki klasy 3P i 6P są stosowane do zasilania przekaźników.

 

Układy przekładników napięciowych
W sieciach trójfazowych wysokiego napięcia przekładniki napięciowe łączy się w określone układy Do pomiarów napięć międzyfazowych w sieciach 6 do 30 kV stosuje się układ V. Kontrolę napięć międzyfazowych, doziemnych i względem punktu neutralnego umożliwia układ gwiazdowy, sto­sowany w sieciach różnych napięć i o różnym sposobie pracy punktu neu­tralnego.
W sieciach o izolowanym punkcie neutralnym lub wyposażonych w cewkę Petersena stosuje się układ gwiazdowy przekładników napięcio­wych z dwoma uzwojeniami wtórnymi. Uzwojenia połączone w otwarty trójkąt służą do zasilania zabezpieczeń od skutków zwarć doziemnych. W przypadku powstania niesymetrii napięć doziemnych sieci, w obwodzie otwartego trójkąta pojawia się napięcie proporcjonalne do napięcia U0.